Jesteś w Strona głównaWypoczynek w państwach członkowskich UE/EFTA › Uprawnienia i ich utrata

Uprawnienia i ich utrata

Na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) osobom ubezpieczonym/uprawnionym przysługują rzeczowe świadczenia zdrowotne w zakresie niezbędnym z medycznego punktu widzenia. Lekarz udzielający świadczeń ustala, czy dane świadczenie jest niezbędne w konkretnym przypadku, biorąc pod uwagę jego charakter oraz przewidywany okres pobytu ubezpieczonego w danym państwie członkowskim UE/EFTA z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi posiadacza EKUZ do państwa właściwego lub państwa zamieszkania przed końcem planowanego pobytu w celu poddania się wymaganemu leczeniu.


Osoby, do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, podlegają obowiązkom i korzystają z praw wynikających z ustawodawstwa każdego państwa członkowskiego UE/EFTA na tych samych warunkach, co obywatele tego państwa. Oznacza to, że rzeczowe świadczenia zdrowotne udzielane są zgodnie z zasadami ustalonymi przez każde państwo członkowskie UE/EFTA, regulowanymi przez wewnętrzne ustawodawstwo obowiązujące w danym państwie. Pośród państw członkowskich UE/EFTA istnieją kraje posiadające systemy nieodpłatnej ochrony zdrowia, systemy, w których koszty leczenia pokrywa sam ubezpieczony, występujący następnie do instytucji właściwej o zwrot poniesionych kosztów, jak również systemy przewidujące tzw. współpłacenie. Zatem ubezpieczony, korzystający ze świadczeń zdrowotnych w ramach systemu, w którym istnieje obowiązek współfinansowania świadczeń, ponosi takie koszty na zasadach analogicznych, jak osoby ubezpieczone w tym państwie członkowskim UE/EFTA.
W wielu państwach członkowskich UE/EFTA, w ramach systemu publicznego nie jest finansowany transport karetką czy też świadczenia z zakresu ratownictwa, zwłaszcza ratownictwa górskiego. Dlatego przed wyjazdem do innego państwa członkowskiego UE/EFTA warto dowiedzieć się o zasadach funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w tym państwie.


Z uwagi na fakt, iż Narodowy Fundusz Zdrowia nie pokrywa kosztów udziału własnego świadczeniobiorców w przypadku wyjazdu do tych państw członkowskich UE/EFTA,
w których obowiązuje taki system, zalecane jest wykupienie dodatkowego prywatnego ubezpieczenia, tak aby uniknąć obciążenia tymi kosztami.


W niektórych państwach członkowskich w trakcie udzielania świadczeń medycznych wymagane jest okazanie dowodu tożsamości - preferowany paszport - wraz z EKUZ oraz pozostawienie lekarzowi kserokopii karty. Dlatego warto jest mieć przy sobie kilka jej kserokopii.

Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), potwierdza prawo do korzystania na koszt NFZ z niezbędnych świadczeń zdrowotnych w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego (z wyjątkiem tzw. kosztów własnych pacjenta, o ile zostały przewidziane w ustawodawstwie państwa pobytu). Zgodnie z przepisami unijnymi z zakresu koordynacji systemów ochrony zdrowia w poszczególnych państwach członkowskich UE/EFTA (rozporządzenie nr  883/2004 i 987/2009), EKUZ może zostać wydana wyłącznie tym osobom, które posiadają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z ustawodawstwem jednego z państw UE/EFTA. Ważność tego dokumentu wygasa zawsze z chwilą utraty tego uprawnienia.

W odniesieniu do Polski oznacza to, że EKUZ może być wydana osobom ubezpieczonym w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ) oraz osobom uprawnionym do świadczeń na podstawie przepisów krajowych i  zachowuje ważność do momentu określonego w niej jako data końcowa ważności karty .

Prawo do posługiwania się kartą wydaną przez NFZ wygasa w przypadku, gdy w okresie ważności EKUZ posiadacz karty utraci prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych przez NFZ .

W związku z tym, Narodowy Fundusz Zdrowia podejmie wszelkie przewidziane prawem kroki w celu odzyskania poniesionych nienależnie kosztów leczenia od osoby, która skorzystała z opieki zdrowotnej na podstawie EKUZ, po utracie statusu osoby ubezpieczonej.

Ponadto, od momentu podjęcia pracy lub działalności w innym państwie członkowskim przestaje Pan/ Pani podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu w Polsce, nawet, jeżeli pracodawca nie dopełni obowiązku wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego w Narodowym Funduszu Zdrowia.

Prawo do rzeczowych świadczeń zdrowotnych na koszt NFZ osób ubezpieczonych wygasa po upływie 30 dni od dnia ustania tytułu do ubezpieczenia, np. 30 dnia od dnia:

  1. rozwiązania stosunku pracy (dotyczy to osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, mianowania, oraz żołnierzy i funkcjonariuszy) lub też w przypadku otrzymania bezpłatnego urlopu dłuższego niż 30 dni
  2. zakończenia lub wyrejestrowania działalności gospodarczej 
  3. utraty statusu bezrobotnego w RP lub z dniem podjęcia pracy w innym państwie członkowskim
  4. utraty czy zawieszenia prawa do pobierania świadczenia emerytalno-rentowego;
  5. utraty statusu rolnika
  6. utraty prawa do świadczenia społecznego (innego niż zasiłek dla osób bezrobotnych czy świadczenie emerytalno – rentowe), np. zasiłek stały z pomocy społecznej, zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne, czy świadczenie pielęgnacyjne;
  7. rozwiązania umowy dobrowolnego ubezpieczenia;


W przypadku osób, które ukończyły szkołę ponadgimnazjalną prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wygasa po upływie 6 miesięcy od dnia zakończeniu nauki lub skreślenia z listy uczniów, natomiast w przypadku studentów prawo do świadczeń opieki zdrowotnej wygasa po upływie 4 miesięcy od ukończenia studiów lub studiów doktoranckich albo skreślenia z listy studentów lub uczestników studiów doktoranckich oraz z chwilą ukończenia 26 rż.

Wraz z wygaśnięciem prawa do świadczeń ww. grup ubezpieczonych – prawo to wygasa również dla osób zgłoszonych przez nich do ubezpieczenia zdrowotnego jako członków rodzin.

UWAGA!

W przypadku przedstawienia świadczeniodawcy lub instytucji ubezpieczeniowej EKUZ w celu potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresie , w którym osoba nie była ubezpieczona , Narodowy Fundusz Zdrowia będzie wszczynał postępowanie regresowe mające na celu obciążenie osoby , która posłużyła się w sposób nieuprawniony EKUZ, kosztami leczenia poniesionymi niezasadnie przez Fundusz .

Informacja o sprawie utraty uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej dla posiadaczy Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego