Najczęściej zadawane pytania - Nauka w państwach członkowskich UE/EFTA

W przypadku uczniów klas programowo najwyższych określonych w §2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r., 4 miesięczny okres przysługiwania uprawnień biegnie od ostatniego piątku kwietnia danego roku, czyli od dnia zakończenia zajęcia dydaktyczno-wychowawczych i otrzymania świadectwa ukończenia szkoły, o ile nie przystąpili do matury. W przypadku, gdy uczeń przystąpił do matury – od dnia otrzymania świadectwa maturalnego.

Od dnia podjęcia pracy osoba studiująca w innym państwie członkowskim UE/EFTA podlega ustawodawstwu tego państwa, czyli powinna być zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od tego, czy obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia leży po stronie pracodawcy czy to pracownik powinien zgłosić się do ubezpieczenia dobrowolnie. Brak zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego może skutkować poniesieniem pełnych, często bardzo wysokich, kosztów leczenia np. w przypadku wystąpienia wypadku przy pracy.

Od dnia podjęcia pracy osoba studiująca w innym państwie członkowskim UE/EFTA podlega ustawodawstwu tego państwa, czyli powinna być w tym państwie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego. Równocześnie rodzic, do którego ubezpieczenia dziecko było dotąd zgłoszone, powinien wyrejestrować je ze swojego ubezpieczenia, ponieważ z chwilą podjęcia pracy traci ono status członka rodziny.
Posługiwanie się polską EKUZ w celu skorzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych po podjęciu pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA będzie skutkować wystąpieniem przez NFZ z roszczeniem regresowym o zwrot poniesionych kosztów leczenia w wyniku nieuprawnionego posługiwania się kartą.

Osoba wyjeżdżająca do innego państwa UE/EFTA w celu kontynuowania nauki w charakterze wolnego słuchacza, w zależności od posiadanego w Polsce statusu ubezpieczeniowego może uzyskać EKUZ wydany na zasadach turystycznych.

EKUZ przysługuje polskiemu uczniowi/studentowi, o ile w państwie, w którym odbywa praktyki nie nabędzie własnego tytułu do ubezpieczenia, na co wskazuje art. 32 rozporządzenia nr 883/2004.
Należy mieć na względzie, iż z chwilą podjęcia pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA osoba ucząca się w tym państwie traci status członka rodziny, a tym samym prawo do korzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych na koszt NFZ.

Uczniowie uczęszczający do szkoły na terytorium innego państwa członkowskiego UE/EFTA oraz osoby wyjeżdżające na studia do innego państwa członkowskiego UE/EFTA w celu uzyskania EKUZ muszą złożyć następujące dokumenty: wniosek o wydanie EKUZ, dokumenty potwierdzające zgłoszenie do ubezpieczenia (ZUS ZCZA lub ZUS ZCNA), dokument potwierdzający ubezpieczenie rodzica, który zgłosił dziecko do ubezpieczenia), zaświadczenie lub legitymacja szkolna ważne na dany rok szkolny ze szkoły znajdującej się na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA bądź zaświadczenie z uczelni w państwie pobytu lub zaświadczenie z polskiej uczelni. Zaświadczenie z uczelni/szkoły w innym państwie członkowskim UE/EFTA powinno zawierać następujące informacje:

  • pełną nazwa uczelni lub szkoły z dokładnym adresem i danymi kontaktowymi,
  • imię, nazwisko i data urodzenia ucznia lub studenta,
  • podpis osoby upoważnionej przez daną uczelnię lub szkołę do wystawienia zaświadczenia lub legitymacji studenckiej na wymienionym dokumencie,
  • dokładny dzień rozpoczęcia semestru lub roku akademickiego oraz dzień zakończenia danego semestru lub roku akademickiego, w trakcie którego wnioskująca o EKUZ osoba będzie posiadała status ucznia, studenta danej szkoły lub uczelni, lub okres w jakim odbywane będą praktyki:
  • informację, iż praktyki nie wiążą się z uzyskaniem wynagrodzenia, skutkującego objęciem ustawodawstwem danego kraju
  • datę wystawienia zaświadczenia

Zaświadczenie wystawiane przez uczelnię lub szkołę, stanowiące podstawę do wystawienia EKUZ dla osób zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny wyjeżdżających do innego państwa UE/EFTA w celu odbycia tam studiów lub uczęszczania do szkoły podstawowej, gimnazjum lub średniej, powinny zostać wystawione z datą nie wcześniejszą niż 90 dni od dnia złożenia wniosku o EKUZ. Zaświadczenia wystawione z datą wcześniejszą niż 90 dni od dnia złożenia wniosku, nie będą stanowić podstawy do wydania EKUZ.
W przypadku, gdy na podstawie wydanego przez zagraniczną uczelnię/szkołę zaświadczenia lub legitymacji wystawionej w języku obcym, nie można jednoznacznie określić faktu dalszego kształcenia się przez osobę, której karta ma być wydana, OW NFZ w celu ustalenia prawa do świadczeń może żądać od wnioskującego tłumaczenia przysięgłego dokumentu na język polski lub angielski.