Jesteś w Strona głównaMenu lokalne › FAQ

Najczęściej zadawane pytania

Na podstawie przepisów o koordynacji, osobom uprawnionym przysługuje wyłącznie prawo do korzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych w tym państwie, w placówkach służby zdrowia, które funkcjonują w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia. Narodowy Fundusz Zdrowia nie pokrywa kosztów świadczeń rzeczowych, udzielonych przez świadczeniodawców prywatnych.

Prawo do zwrotu kosztów świadczeń udzielonych przez świadczeniodawcę komercyjnego przysługuje natomiast jedynie w stosunku do świadczeń udzielonych na terenie Hiszpanii i jedynie wtedy, gdy świadczenie opieki zdrowotnej miało charakter świadczenia ratującego życie. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy świadczenie było udzielone przez świadczeniodawcę publicznego czy niepublicznego.

EKUZ uprawnia do korzystania ze wszystkich rzeczowych świadczeń zdrowotnych, o ile lekarz w państwie miejsca pobytu uzna je za niezbędne z medycznego punktu widzenia, z uwagi na stan zdrowia i przewidywany czas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA.
Pojęcie „leczenia niezbędnego” odnosi się również do tych rzeczowych świadczeń zdrowotnych, z których pacjent przebywając tymczasowo na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA musi skorzystać, ze względu na to, że cierpi na chorobę przewlekłą.
Każde niezbędne leczenie, które jest możliwe jedynie w wyspecjalizowanych placówkach medycznych lub z udziałem wyspecjalizowanego personelu lub sprzętu, zasadniczo musi być przedmiotem wcześniejszego porozumienia pomiędzy ubezpieczonym a placówką gwarantującą leczenie. Taka procedura ma na celu zapewnienia dostępności leczenia podczas pobytu ubezpieczonego w państwie członkowskim UE/EFTA innym niż właściwe państwo członkowskie lub państwo miejsca zamieszkania.
Komisja Administracyjna w Decyzji nr S3 ustaliła listę rzeczowych świadczeń zdrowotnych, które aby mogły być udzielone w innym państwie członkowskim UE/EFTA, z przyczyn praktycznych wymagają wcześniejszego porozumienia między zainteresowaną osobą a instytucją zapewniającą opiekę.
Jeżeli w czasie podróży istnieje potrzeba skorzystania z dializ nerek, tlenoterapii, specjalnego leczenia astmy, chemioterapii lub echokardiografii, a także w przypadku przewlekłych chorób autoimmunologicznych, przed wyjazdem należy uzgodnić udzielenie tych świadczeń z placówką służby zdrowia w miejscu planowanego pobytu.

Nie istnieje żaden wykaz świadczeń, które można byłoby uznać za niezbędne z medycznego punktu widzenia. Ustalenie takiego wykazu jest niemożliwe, albowiem za świadczenie niezbędne z medycznego punktu widzenia może zostać uznane każde świadczenie, jeżeli lekarz stwierdzi, że z przyczyn zdrowotnych i z uwagi na przewidywany czas pobytu pacjenta na terenie danego państwa członkowskiego UE/EFTA zachodzi konieczność udzielenia mu konkretnego rodzaju rzeczowych świadczeń zdrowotnych.

Zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności art. 19 ust. 1 i art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, art. 25 pkt A ust. 3 rozporządzenia nr 987/2009 oraz Decyzji nr S3, ubezpieczony ma prawo do otrzymywania rzeczowych świadczeń zdrowotnych, które z powodów medycznych stają się niezbędne w czasie jego pobytu, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu.
Przez pojęcie świadczenia niezbędnego należy rozumieć zatem każde świadczenie, co do którego lekarz zadecyduje, że zachodzi konieczność jego udzielenia z uwagi na stan zdrowia w jakim znajduje się pacjent, tak, aby nie musiał on wracać do swojego państwa właściwego celem uzyskania leczenia.

Na podstawie karty EKUZ przysługują wszystkie te świadczenia, które zostaną uznane przez lekarza za niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu.
Posługując się kartą EKUZ można zatem skorzystać ze wszystkich świadczeń, co do których lekarz orzeknie, że są one niezbędne. W żadnym wypadku karta EKUZ nie będzie stanowiła dokumentu wystarczającego do uzyskania leczenia planowanego, tj. sytuacji, kiedy jest ono celem wyjazdu poza granice państwa właściwego.

Zgodnie z przepisami unijnymi, na podstawie EKUZ osobie przebywającej tymczasowo w innym państwie członkowskim UE/EFTA przysługują te wszystkie rzeczowe świadczenia zdrowotne, które:

  • są niezbędne z medycznego punktu widzenia,
  • zostały udzielone w celu uniknięcia sytuacji, w której pacjent byłby zmuszony do powrotu na terytorium Polski, aby uzyskać potrzebne leczenie.

Wobec tego osoba przebywająca czasowo w innym państwie członkowskim UE/EFTA ma prawo do korzystania z opieki medycznej w tym państwie w takim zakresie, jaki umożliwi jej kontynuowanie zaplanowanego pobytu w tym państwie w bezpiecznych warunkach z medycznego punktu widzenia.
O zasadności udzielenia świadczenia, po uwzględnieniu wskazanych powyżej kryteriów, w każdym przypadku decyduje lekarz. Natomiast w celach weryfikacyjnych, EKUZ trzeba okazać bezpośrednio w placówce służby zdrowia (lekarzowi lub administracji szpitala). W niektórych państwach wraz z kartą EKUZ wymagane jest okazanie dowodu tożsamości (preferowany paszport).
Należy mieć na względzie to, że w ramach przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, z opieki medycznej na podstawie karty EKUZ można korzystać wyłącznie u świadczeniobiorców, którzy funkcjonują w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej w państwie pobytu.
W celu skorzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych konieczne jest okazanie karty. Nie jest wystarczające podanie lekarzowi samego numeru identyfikacyjnego karty. Lekarz musi osobiście zobaczyć kartę, zweryfikować zawarte na niej dane pod kątem zgodności ze wzorem określonym w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Receptę może wystawić lekarz ubezpieczenia zdrowotnego oraz lekarz niebędący lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli zawarł z Funduszem umowę upoważniającą go do wystawiania recept.
Należy okazać w aptece Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub certyfikat zastępujący EKUZ.
Leki wydawane na podstawie recepty można nabyć:

  • po wniesieniu opłaty ryczałtowej – w przypadku leków podstawowych – 3,20  zł i recepturowych – 5 zł;
  • za odpłatnością w wysokości 30% lub 50% ceny leku (w przypadku leków uzupełniających);
  • za pełną odpłatnością – w przypadku leków spoza wykazu leków refundowanych.

W razie wypadku, urazu, porodu, nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia należy wezwać pogotowie ratunkowe (tel. 999 lub 112) lub zgłosić się bezpośrednio do szpitala, w szczególności na szpitalny oddział ratunkowy (SOR). Transport medyczny jest w takich przypadkach nieodpłatny. Należy okazać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub certyfikat zastępujący EKUZ.

Jeżeli zachodzi potrzeba leczenia szpitalnego, niezbędne jest skierowanie od  lekarza.
W przypadku nagłego zachorowania, wypadku, urazu, zatrucia, stanu zagrożenia życia, otrzyma Pan/Pani niezbędne świadczenia medyczne bez skierowania.
Należy udać się do szpitala, który podpisał umowę z NFZ oraz okazać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) lub certyfikat zastępujący EKUZ.

Należy udać się do stomatologa, który podpisał umowę z NFZ oraz okazać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) lub certyfikat zastępujący EKUZ. Świadczenia stomatologiczne przysługują bezpłatnie w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego jedynie w wąskim zakresie, określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 24 listopada 2004 r. (Dz.U. Nr 261, poz. 2601). Wykaz bezpłatnych usług i materiałów stomatologicznych dostępny jest w gabinecie stomatologicznym. Koszty świadczeń i materiałów ponadstandardowych pacjent pokrywa we własnym zakresie.

Jeżeli zachodzi potrzeba ambulatoryjnego leczenia specjalistycznego, niezbędne jest skierowanie od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Skierowanie nie jest wymagane do następujących specjalistów:

  • ginekologa i położnika,
  • stomatologa,
  • dermatologa,
  • wenerologa,
  • onkologa,
  • okulisty,
  • psychiatry

oraz w przypadkach następujących osób:

  • chorych na gruźlicę,
  • inwalidów wojennych i osób represjonowanych,
  • uzależnionych od alkoholu, środków odurzających i substancji psychoaktywnych – w zakresie lecznictwa odwykowego.


Również w razie wypadku, urazu, zatrucia, stanu zagrożenia życia otrzyma Pan/Pani niezbędne świadczenia medyczne bez skierowania.
Należy udać się do lekarza, który podpisał umowę z NFZ oraz okazać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) lub certyfikat zastępczy.

Należy udać się do lekarza, który podpisał umowę z NFZ oraz okazać Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) lub certyfikat zastępujący EKUZ. Podstawowa opieka zdrowotna obejmuje badania i poradę udzieloną przez lekarza pierwszego kontaktu. Lekarz może także skierować pacjenta na badania diagnostyczne, do specjalisty lub do szpitala. Przychodnie przyjmują od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.00 do 18.00. Po godzinie 18.00 w dni powszednie oraz w soboty, niedziele i święta tzw. opiekę całodobową zapewniają placówki, które zawarły kontrakt na ten rodzaj świadczeń. Obejmują one opiekę ambulatoryjną oraz pomoc wyjazdową, tj. wizytę domową w  przypadku złego stanu zdrowia pacjenta. Adresy i telefony placówek udzielających opieki całodobowej dostępne są w przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej.

Podstawowym warunkiem uzyskania zgody dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ na przeprowadzenie leczenia planowanego w innym państwie członkowskim UE/EFTA niż miejsce zamieszkania jest brak możliwości uzyskania wnioskowanego leczenia w kraju w terminie niezbędnym dla stanu zdrowia (zbyt długi czas oczekiwania w kolejce na uzyskanie świadczenia).

Prawidłowo wypełniony wniosek do dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ o przeprowadzenie leczenia planowanego w innym państwie członkowskim UE/EFTA należy złożyć w oddziale wojewódzkim NFZ właściwym dla miejsca zamieszkania.

Wnioskodawca, udając się na leczenie do innego państwa członkowskiego UE/EFTA, powinien posiadać przy sobie formularz E 112, który przekazuje placówce realizującej leczenie.

Formularz S2 jest to dokument uprawniający do leczenia planowanego w państwie członkowskim UE innym niż miejsce zamieszkania, który w przyszłości zastąpi formularz E 112.

Formularz E 112 jest to zaświadczenie wydawane przez instytucję właściwą (oddział wojewódzki NFZ) osobie, która uzyskała zgodę dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ na przeprowadzenie planowanego leczenia w innym państwie członkowskim UE/EFTA

Wniosek do dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ o przeprowadzenie leczenia planowanego w innym państwie członkowskim UE/EFTA wypełnia lekarz ubezpieczenia zdrowotnego – specjalista posiadający specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w dziedzinie medycyny właściwej ze względu na zakres wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych.

Aby uzyskać zgodę dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ na leczenie planowane w innym państwie członkowskim UE/EFTA należy wypełnić wniosek o przeprowadzenie planowanego leczenia poza granicami kraju zawarty w zał. 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie wydawania zgody na uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. 2014.1551)

Leczenie planowane jest to przewidywany, ściśle określony sposób i zakres leczenia, który ma zostać przeprowadzony w innym państwie członkowskim UE/EFTA – w aktualnym stanie zdrowia wnioskodawcy oraz w określonym terminie, na wykonanie którego należy uzyskać zgodę dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ.

W przypadku uczniów klas programowo najwyższych określonych w §2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r., 4 miesięczny okres przysługiwania uprawnień biegnie od ostatniego piątku kwietnia danego roku, czyli od dnia zakończenia zajęcia dydaktyczno-wychowawczych i otrzymania świadectwa ukończenia szkoły, o ile nie przystąpili do matury. W przypadku, gdy uczeń przystąpił do matury – od dnia otrzymania świadectwa maturalnego.

Od dnia podjęcia pracy osoba studiująca w innym państwie członkowskim UE/EFTA podlega ustawodawstwu tego państwa, czyli powinna być zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego, niezależnie od tego, czy obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia leży po stronie pracodawcy czy to pracownik powinien zgłosić się do ubezpieczenia dobrowolnie. Brak zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego może skutkować poniesieniem pełnych, często bardzo wysokich, kosztów leczenia np. w przypadku wystąpienia wypadku przy pracy.

Od dnia podjęcia pracy osoba studiująca w innym państwie członkowskim UE/EFTA podlega ustawodawstwu tego państwa, czyli powinna być w tym państwie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego. Równocześnie rodzic, do którego ubezpieczenia dziecko było dotąd zgłoszone, powinien wyrejestrować je ze swojego ubezpieczenia, ponieważ z chwilą podjęcia pracy traci ono status członka rodziny.
Posługiwanie się polską EKUZ w celu skorzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych po podjęciu pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA będzie skutkować wystąpieniem przez NFZ z roszczeniem regresowym o zwrot poniesionych kosztów leczenia w wyniku nieuprawnionego posługiwania się kartą.

Osoba wyjeżdżająca do innego państwa UE/EFTA w celu kontynuowania nauki w charakterze wolnego słuchacza, w zależności od posiadanego w Polsce statusu ubezpieczeniowego może uzyskać EKUZ wydany na zasadach turystycznych.

EKUZ przysługuje polskiemu uczniowi/studentowi, o ile w państwie, w którym odbywa praktyki nie nabędzie własnego tytułu do ubezpieczenia, na co wskazuje art. 32 rozporządzenia nr 883/2004.
Należy mieć na względzie, iż z chwilą podjęcia pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA osoba ucząca się w tym państwie traci status członka rodziny, a tym samym prawo do korzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych na koszt NFZ.

Uczniowie uczęszczający do szkoły na terytorium innego państwa członkowskiego UE/EFTA oraz osoby wyjeżdżające na studia do innego państwa członkowskiego UE/EFTA w celu uzyskania EKUZ muszą złożyć następujące dokumenty: wniosek o wydanie EKUZ, dokumenty potwierdzające zgłoszenie do ubezpieczenia (ZUS ZCZA lub ZUS ZCNA), dokument potwierdzający ubezpieczenie rodzica, który zgłosił dziecko do ubezpieczenia), zaświadczenie lub legitymacja szkolna ważne na dany rok szkolny ze szkoły znajdującej się na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA bądź zaświadczenie z uczelni w państwie pobytu lub zaświadczenie z polskiej uczelni. Zaświadczenie z uczelni/szkoły w innym państwie członkowskim UE/EFTA powinno zawierać następujące informacje:

  • pełną nazwa uczelni lub szkoły z dokładnym adresem i danymi kontaktowymi,
  • imię, nazwisko i data urodzenia ucznia lub studenta,
  • podpis osoby upoważnionej przez daną uczelnię lub szkołę do wystawienia zaświadczenia lub legitymacji studenckiej na wymienionym dokumencie,
  • dokładny dzień rozpoczęcia semestru lub roku akademickiego oraz dzień zakończenia danego semestru lub roku akademickiego, w trakcie którego wnioskująca o EKUZ osoba będzie posiadała status ucznia, studenta danej szkoły lub uczelni, lub okres w jakim odbywane będą praktyki:
  • informację, iż praktyki nie wiążą się z uzyskaniem wynagrodzenia, skutkującego objęciem ustawodawstwem danego kraju
  • datę wystawienia zaświadczenia

Zaświadczenie wystawiane przez uczelnię lub szkołę, stanowiące podstawę do wystawienia EKUZ dla osób zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny wyjeżdżających do innego państwa UE/EFTA w celu odbycia tam studiów lub uczęszczania do szkoły podstawowej, gimnazjum lub średniej, powinny zostać wystawione z datą nie wcześniejszą niż 90 dni od dnia złożenia wniosku o EKUZ. Zaświadczenia wystawione z datą wcześniejszą niż 90 dni od dnia złożenia wniosku, nie będą stanowić podstawy do wydania EKUZ.
W przypadku, gdy na podstawie wydanego przez zagraniczną uczelnię/szkołę zaświadczenia lub legitymacji wystawionej w języku obcym, nie można jednoznacznie określić faktu dalszego kształcenia się przez osobę, której karta ma być wydana, OW NFZ w celu ustalenia prawa do świadczeń może żądać od wnioskującego tłumaczenia przysięgłego dokumentu na język polski lub angielski.

Pracodawca może wystąpić z wnioskiem o wydanie kart EKUZ dla pracowników, których deleguje do pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA. W tym celu pracownicy ci powinni upoważnić pracodawcę do złożenia wniosku i odbioru karty w ich imieniu.

Pracodawca nie musi przedkładać wniosków o wydanie karty EKUZ dla każdego z pracowników. Do wydania kart wystarczające będzie w takim przypadku złożenie zbiorczej listy pracowników delegowanych, na której wskazane będą następujące dane pracowników:

  • imię, nazwisko pracownika,
  • PESEL,
  • adres zamieszkania,
  • państwo oddelegowania,
  • okres oddelegowania.

Do wykazu pracowników pracodawca obowiązany jest dołączyć upoważnienia do złożenia wniosku i odbioru karty, podpisane przez pracowników oraz dokument A1.

Europejską Kartą Ubezpieczenia Zdrowotnego wydaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia mogą posługiwać się wyłącznie te osoby, które pomimo wykonywania pracy na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA podlegają w zakresie zabezpieczenia społecznego właściwości polskiego ustawodawstwa np. pracownicy delegowani.

Zgodnie jednak z nadrzędną zasadą koordynacji, dla osób zatrudnionych lub wykonujących pracę na własny rachunek w jednym z państw członkowskich UE/EFTA właściwe jest ustawodawstwo państwa, w którym wykonywana jest praca, natomiast wykonywanie pracy w jednym z państw członkowskich UE/EFTA i korzystanie ze świadczeń rzeczowych na koszt innego państwa członkowskiego jest nieuprawnione i niedopuszczalne.

W związku z powyższym osoby pracujące w innym państwie członkowskim UE/EFTA, które zgodnie z przepisami podlegają właściwości tego państwa w zakresie zabezpieczenia społecznego, posłużą się w sposób bezprawny kartą EKUZ wydaną przez NFZ, będą obowiązane do zwrotu kosztu świadczeń rzeczowych nienależnie sfinansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Prawo do EKUZ wydanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia przysługuje osobom, które podlegają właściwości polskiego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego. Natomiast zgodnie z przepisami o koordynacji, osoba wykonująca pracę najemną lub pracę na własny rachunek w jednym z państw członkowskich UE/EFTA co do zasady podlega właściwości tego państwa członkowskiego.

Jeżeli osoba wyjeżdżająca do pracy za granicą posiada w Polsce tytuł ubezpieczeniowy, to może ona uzyskać kartę EKUZ wydaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia, niemniej jednak może się nią posługiwać wyłącznie do momentu podjęcia pracy w tym państwie.

W związku z powyższym, osoba która podejmuje pracę na terenie innego państwa członkowskiego UE/EFTA, z momentem dniem zatrudnienia zaczyna podlegać właściwości tego państwa. Zarówno pracodawca, jak i pośrednik nie mają prawa żądać od osoby, która ma zamiar podjąć pracę w innym państwie członkowskim UE/EFTA, karty EKUZ wydanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Pracodawca w państwie, w którym zatrudniona jest dana osoba powinien zgłosić ją do ubezpieczenia i odprowadzić składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jeżeli system ubezpieczeniowy tego państwa nie nakłada na pracodawcę obowiązku zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia zdrowotnego, to pracownik ten powinien we własnym zakresie zgłosić się do ubezpieczenia w państwie, w którym jest zatrudniony i odprowadzić składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Należy pamiętać, iż korzystanie z karty wydanej przez NFZ w sytuacji podlegania właściwości ustawodawstwa innego państwa członkowskiego UE/EFTA jest nieuprawnione i będzie skutkowało koniecznością zwrotu kosztów ewentualnych świadczeń, jakie w tym okresie zostały nienależnie sfinansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia w związku z leczeniem osoby podlegającej właściwości ustawodawstwa innego państwa członkowskiego UE/EFTA.

Równocześnie, jeżeli w celu uzyskania EKUZ wnioskujący zamieścił we wniosku informacje, które nie są zgodne ze stanem faktycznym lub prawnym może on zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej na zasadach określonych w art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.).

Osoba bezrobotna, która pobiera w Polsce zasiłek dla bezrobotnych i udaje się do innego państwa członkowskiego UE/EFTA w celu poszukiwania tam pracy, powinna przed wyjazdem wystąpić do Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie karty EKUZ, przy czym dla bezrobotnych poszukujących pracy obowiązuje specjalny rodzaj wniosku, na którym jako cel wskazać należy poszukiwanie pracy.

W przypadku wyjazdu do państwa członkowskiego UE, bezrobotny powinien załączyć do wniosku dokument U2, natomiast wyjeżdżając do państwa EFTA – formularz E303. Dokumenty te wydawane są osobom poszukującym pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA przez Wojewódzki Urząd Pracy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby bezrobotnej. Potwierdzają one podleganie właściwości ustawodawstwa polskiego w zakresie zabezpieczenia społecznego dla osób poszukujących pracy za granicą. Bezrobotny poszukujący pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA może korzystać z EKUZ wydanej na podstawie ww. dokumentów do momentu podjęcia pracy w tym państwie.

Osoba samodelegująca się do pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA to osoba, która normalnie wykonuje działalność jako osoba pracująca na własny rachunek w państwie członkowskim i udaje się by wykonywać podobną działalność w innym państwie członkowskim UE/EFTA. Samodelegujący się, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego UE/EFTA, pod warunkiem, że przewidywany okres pracy nie przekracza 24 miesięcy.

W celu uzyskania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego, osoba samodelegująca się do pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA musi złożyć stosowny wniosek w oddziale wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia, przy czym będzie to wniosek tożsamy z tym, który składają pracownicy delegowani do pracy za granicą. Analogicznie, osoba samodelegująca się do pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA obowiązana jest załączyć do wniosku wydany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokument A1.

Oddział wojewódzki NFZ wyda kartę EKUZ na okres wskazany w ww. dokumentach.

Osoba, która wykonuje działalność jako pracownik najemny w państwie członkowskim UE/EFTA w imieniu pracodawcy, który normalnie tam prowadzi swoją działalność, a która jest delegowana przez tego pracodawcę do innego państwa członkowskiego UE/EFTA do wykonywania pracy w imieniu tego pracodawcy nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego, pod warunkiem, że przewidywany czas takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy i że osoba ta nie jest wysłana, aby zastąpić inną osobę.

Pracownik oddelegowany, dla którego właściwe jest ustawodawstwo polskie, przed wyjazdem do pracy do innego państwa członkowskiego UE/EFTA powinien wystąpić do Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie EKUZ. Dla pracowników delegowanych obowiązuje specjalny rodzaj wniosku o wydanie karty EKUZ, na którym pracownik obowiązany jest wskazać, że wyjeżdża za granicę w charakterze pracownika delegowanego. Jeżeli pracownik wyjeżdża do państwa UE, powinien wraz z wnioskiem przedłożyć w oddziale wojewódzkim NFZ dokument A1. Dokument A1 wydaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).

EKUZ dla pracowników delegowanych wydawana jest na okres tożsamy z okresem wskazanym na dokumencie A1.

Jeżeli z wnioskiem o wydanie karty EKUZ dla pracownika delegowanego występuje pracodawca, to oprócz wniosku o wydanie karty oraz dokumentów wydanych przez ZUS, powinien on również przedłożyć imienne upoważnienie do złożenia wniosku i odbioru karty w imieniu pracownika.

Osoby, do których mają zastosowanie przepisy o koordynacji podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego UE/EFTA. Jest to naczelna zasada koordynacyjna. Równocześnie przepisy wskazują, iż osoba, która wykonuje pracę najemną lub prowadzi działalność na własny rachunek w jednym z państw członkowskich UE/EFTA podlega w zakresie zabezpieczenia społecznego właściwości tego państwa. W związku z powyższym nie jest możliwe wydanie jej EKUZ przez Narodowy Fundusz Zdrowia, ponieważ co do zasady osoba taka powinna podlegać właściwości ustawodawstwa tego państwa, w którym jest zatrudniona. Wszelkie dokumenty dające prawo do rzeczowych świadczeń zdrowotnych powinna tym samym wydawać właściwa instytucja ubezpieczeniowa w państwie zatrudnienia.

Wyjątek stanowią pracownicy oddelegowani do pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA oraz osoby, które normalnie wykonują działalność na własny rachunek w jednym z państw członkowskich UE/EFTA i udają się do innego państwa członkowskiego w celu wykonywania tam podobnej działalności, tzw. osoby samodelegujące się. Dla tej grupy ubezpieczonych pracujących za granicą Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje kartę EKUZ. Podstawą do wydania karty ww. grupom osób jest potwierdzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych właściwości polskiego ustawodawstwa na podstawie dokumentu A1.

Podobnie, zgodnie z przepisami o koordynacji, urzędnicy służby cywilnej podlegają właściwości ustawodawstwa tego państwa członkowskiego UE/EFTA, jakiemu podlega zatrudniająca go administracja. Zasadniczo zatem polscy pracownicy służby cywilnej, pomimo wykonywania pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA będą podlegali ustawodawstwu polskiemu, i przysługiwać im będzie karta EKUZ wydawana przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Różnica w okresie ważności EKUZ dla członków rodziny wynika z faktu, iż osoby te należą do innej kategorii osób uprawnionych do otrzymania EKUZ. Wszystkie osoby zgłoszone do ubezpieczenia jako członkowie rodziny co do zasady otrzymują EKUZ z okresem ważności do 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Okres ważności EKUZ może ulec skrócenia w sytuacji uzyskania informacji o krótszym okresie przysługiwania uprawnień.

Świadczenia udzielane są zgodnie z przepisami państwa pobytu. Jeżeli w tym państwie emerytom/rencistom ubezpieczonym w powszechnym systemie ubezpieczenia zdrowotnego przysługują zniżki na zakup leków, to osoby tymczasowo przebywające na terytorium tego państwa powinny być traktowane na takich samych zasadach, jak osoby ubezpieczone w tym państwie, tj. przysługują im analogiczne zniżki na leki

EKUZ uprawnia do świadczeń zdrowotnych niezbędnych podczas pobytu w innym państwie członkowskim UE/EFTA, uwzględniając rodzaj tych świadczeń i przewidywany czas pobytu. O tym, jakie świadczenia są dla danej osoby niezbędne według powyższych kryteriów decyduje lekarz w państwie pobytu. Należy pamiętać, że EKUZ nie daje żadnych uprawnień, gdy celem podróży jest odbycie leczenia, a więc nie można na jej podstawie skorzystać z zaplanowanych świadczeń w innym państwie.

Na podstawie zarejestrowanego w instytucji miejsca zamieszkania formularza E121/S1 wydawany jest dokument potwierdzający prawo do pełnego zakresu rzeczowych świadczeń zdrowotnych w tym państwie. Świadczenia udzielane są na zasadach obowiązujących w państwie zamieszkania.

EKUZ wydawana jest przez państwo członkowskie UE/EFTA, które wydało dokument S1/E121.

Dokument S1/E121 jest dokumentem jaki powinien być wydany w związku z przeniesieniem przez emeryta / rencistę miejsca zamieszkania do innego państwa członkowskiego UE/EFTA. Jednocześnie, w przypadku przeniesienia miejsca zamieszkania po złożeniu wniosku o dokumentem S1/E121 ale przed jego uzyskaniem, możliwe jest posługiwanie się EKUZ wydaną przez właściwy oddział NFZ.

Wykonywanie pracy najemnej lub pracy na własny rachunek w innym państwie członkowskim UE/EFTA powoduje, iż dany emeryt/rencista zaczyna podlegać ustawodawstwu państwa członkowskiego UE/EFTA, w którym wykonuje pracę. W związku z tym EKUZ wydana przez NFZ traci ważność od dnia podjęcia pracy.

Osoby pobierające świadczenia emerytalne mogą otrzymać EKUZ ważną do 5 lat. Osoba pobierająca rentę co do zasady otrzymuje kartę na 12 miesięcy. W przypadku okazania dokumentu potwierdzającego dłuższy okres uprawnień np. decyzja o przyznaniu renty na okres dłuższy niż 12 miesięcy, EKUZ może być wydana na okres wynikający z tego dokumentu.

W zakładce kontakt po wybraniu właściwego Oddziału Wojewódzkiego pojawią się jego dane teleadresowe oraz formularz do kontaktu elektronicznego.

Fundusz może wydać decyzję o pokryciu kosztów transportu lotniczego pod warunkiem, że jest to najtańszy środek transportu możliwy do zastosowania biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia pacjenta.

Narodowy Fundusz Zdrowia nie pokrywa kosztów transportu osoby zmarłej.

Informacje na temat zasad wydawania i posługiwania się EKUZ można uzyskać w polskiej instytucji łącznikowej, którą jest Departament Współpracy Międzynarodowej w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia oraz we wszystkich oddziałach wojewódzkich Funduszu. Wyczerpująca informacja w tym zakresie znajduje się na stronie internetowej Narodowego Funduszu Zdrowia (www.nfz.gov.pl), jak również na stronach internetowych poszczególnych oddziałów wojewódzkich NFZ.

EKUZ jest dokumentem powszechnie obowiązującym w państwach objętych systemem koordynacji, zawiera dane standardowe, zaś jej parametry zostały zamieszczone w Decyzji nr S2. Karty wydawane przez poszczególne państwa mogą się różnić bardzo nieznacznie, np. obecnością mikroprocesora, co jest charakterystyczne dla kart wydawanych przez instytucję niemiecką. Jego brak nie świadczy o tym, że karta jest nieważna, a wskazuje jedynie na to, że dane zamieszczone na karcie są równocześnie zapisane na niej w formie elektronicznej. Wszelkie pomyłki prawdopodobnie wynikają z niedostatecznej wiedzy po stronie zagranicznych świadczeniodawców. W razie zaistnienia kwestionowania przez świadczeniodawców karty EKUZ wydanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, warto skontaktować się z instytucją ubezpieczeniową w miejscu pobytu, np. kasą chorych lub instytucją łącznikową w danym państwie członkowskim z prośbą o interwencję u danego świadczeniodawcy.

Zgodnie z przepisami o koordynacji, ubezpieczony lub uprawniony do korzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych na podstawie tych przepisów może korzystać ze wszystkich świadczeń, które z powodów medycznych stają się niezbędne w czasie jego pobytu, z uwzględnieniem charakteru tych świadczeń i czasu trwania pobytu, z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi ubezpieczonego do właściwego państwa członkowskiego UE/EFTA przed końcem planowanego pobytu w celu uzyskania niezbędnego leczenia. Powyższy zakres zasadniczo obejmuje wszystkie rzeczowe świadczenia zdrowotne udzielane w związku z ciążą lub narodzinami dziecka. Należy jednak stanowczo podkreślić, że dotyczy on wyłącznie świadczeń o charakterze niezbędnym i w żadnym przypadku nie obejmuje sytuacji, kiedy celem tymczasowego pobytu za granicą jest urodzenie dziecka. Jeżeli zatem kobieta planuje urodzić dziecko za granicą i w tym celu wyjeżdża do innego państwa członkowskiego UE/EFTA, powinna przed wyjazdem uzyskać zgodę Narodowego Funduszu Zdrowia na leczenie planowane poza granicami Polski, ponieważ w przypadku uznania, iż wyjechała ona za granicę aby tam urodzić dziecko, może zostać obciążona kosztami udzielonych świadczeń.

Osoba posiadająca EKUZ ma prawo do rzeczowych świadczeń zdrowotnych niezbędnych z medycznego punktu widzenia w trakcie tymczasowego pobytu. O zakresie świadczeń decyduje lekarz. Wskazane jest posiadać karty szczepień, ponieważ w przypadku jej braku lekarz może odmówić dokonania szczepienia. Jeżeli osoba wyrazi wolę lub zgodę na wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych, może wykonać szczepienia w ramach przepisów o koordynacji. Koszty lekarskiego badania kwalifikacyjnego i przeprowadzenia szczepienia zostaną rozliczone na zasadach określonych w przepisach ustawy o świadczeniach, o ile szczepienie zostało wykonane u świadczeniodawcy posiadającego umowę z NFZ.

Jeżeli posiadacz EKUZ wystawionej przez zagraniczną instytucję ubezpieczenia zdrowotnego przebywa w Polsce krócej niż 3 miesiące, nie ma obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym w ramach polskiego Narodowego Programu Szczepień Ochronnych. Natomiast jeśli wyrazi taką wolę i nie będzie to kolidowało z kalendarzem szczepień przewidzianym przez ustawodawstwo państwa właściwego, z którego pochodzi, może uzyskać takie świadczenie w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Posiadacz EKUZ przebywający w Polsce krócej niż 3 miesiące powinien pokryć koszty szczepionki, natomiast koszty przeprowadzenia szczepienia mogą zostać rozliczone z NFZ.

W przypadku gdy osoba posiadająca EKUZ wystawioną przez zagraniczną instytucję ubezpieczenia zdrowotnego wyrazi wolę kontynuowania szczepień ochronnych przewidzianego przez ustawodawstwo państwa właściwego, w którym rodzaj i cykl szczepień różni się od obowiązującego w Polsce, pokrywa koszty zakupu szczepionek z własnych środków finansowych.

Na zasadach określonych w przepisach o koordynacji, prawo do otrzymania karty EKUZ mają wyłącznie osoby ubezpieczone lub uprawnione na podstawie ustawodawstwa wewnętrznego jednego z państw członkowskich UE/EFTA. Zgodnie z polskimi przepisami, osoby nieubezpieczone lub niemające prawa do świadczeń na innej podstawie nie mogą uzyskać karty EKUZ wydanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Osoby uprawnione do świadczeń zostały wskazane w art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o świadczeniach i są to w szczególności osoby posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które nie ukończyły 18 roku życia, jak również kobiety będące w okresie ciąży, porodu i połogu.

Zgodnie z Decyzją nr S1 okres ważności wydawanych kart EKUZ ustalają instytucje poszczególnych państw członkowskich UE/EFTA, przy czym okres ten powinien uwzględniać przewidywany czas trwania uprawnienia ubezpieczonego.

Jeżeli osoba wnioskująca o wydanie EKUZ lub osoba przez nią upoważniona przedstawiła kompletną dokumentację pozwalającą na jednoznaczne ustalenie uprawnienia do otrzymania karty EKUZ, powinna ona zostać wystawiona w dniu osobistego złożenia wniosku lub w okresie do 3 dni roboczych od dnia wpływu wniosku drogą pocztową, faksem lub w formie elektronicznej do oddziału wojewódzkiego NFZ, chyba że osoba wnioskująca wskazała inny termin odbioru EKUZ. Niemniej jednak, jeżeli wniosek o wydanie karty EKUZ został złożony za pośrednictwem poczty elektronicznej, oddział wojewódzki NFZ w ciągu 3 dni od dnia dostarczenia wiadomości na skrzynkę pocztową oddziału ma obowiązek odesłać odpowiedni komunikat z informacją o sposobie rozpatrzenia wniosku.

Karta EKUZ wydawana jest zgodnie ze standardem wizualnym określonym w Decyzji nr S2. Karta nie zawiera zdjęcia.

Zgodnie z przepisami o koordynacji, osoby ubezpieczone i uprawnione mają prawo do rzeczowych świadczeń zdrowotnych na podstawie karty EKUZ w czasie pobytu w innym państwie członkowskim UE/EFTA.

Ponadto w myśl art. 51 ust. 1 ustawy o świadczeniach, EKUZ wydana przez Narodowy Fundusz Zdrowia stanowi potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej przysługujących świadczeniobiorcy lub osobie uprawnionej do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji, na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego UE/EFTA.

W kontekście powyższego wskazać należy, iż karta EKUZ nie jest dokumentem, na podstawie którego możliwe byłoby korzystanie ze świadczeń opieki zdrowotnej na terenie Polski.

EKUZ nie zapewnia pokrycia przez NFZ kosztów transportu medycznego do Polski. Niemniej jednak zgodnie z przepisem art. 25 ust. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach, Prezes NFZ lub dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ może wydać wnioskodawcy, na wniosek podmiotu uprawnionego, zgodę na pokrycie kosztów transportu do miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju - najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, gdy przewidywane koszty leczenia za granicą przewyższają koszty transportu i leczenia w kraju.

Wobec powyższego, celem uzyskania zgody na transport medyczny do Polski należy złożyć wniosek do właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ. Wniosek nie dotyczy transportu osoby zmarłej.

Karta EKUZ wydawana jest bezpłatnie. Zarówno złożenie wniosku, jak i odebranie karty nie wymaga uiszczenia żadnej opłaty.

Karta EKUZ uprawnia do korzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych niezbędnych z medycznego punktu widzenia, z uwzględnieniem stanu zdrowia pacjenta oraz przewidywanego okresu pobytu na terenie państwa członkowskiego UE lub EFTA. Taki zakres terytorialny obejmują bowiem swoim zasięgiem przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dlatego też nie jest możliwe korzystanie ze świadczeń na podstawie karty EKUZ na terenie tzw. państwa trzeciego, gdyż tego rodzaju państwa nie należą do struktur UE ani EFTA. Należy zatem pamiętać, że wyjeżdżając do państw trzecich warto zaopatrzyć się w komercyjną polisę ubezpieczeniową, na mocy której w razie konieczności pokryte zostaną koszty rzeczowych świadczeń zdrowotnych.

Stosowanie kart ubezpieczenia zdrowotnego przybiera bardzo różne formy w poszczególnych państwach członkowskich UE/EFTA. Dlatego karta EKUZ zawiera widoczne gołym okiem dane niezbędne do skorzystania z rzeczowych świadczeń zdrowotnych. Obligatoryjny zakres danych, jak również wizualna wersja karty pozostaje niezmienna dla wszystkich państw członkowskich UE/EFTA. Niemniej jednak Komisja Administracyjna dopuściła możliwość dodatkowego umieszczenia tych danych na nośniku elektronicznym. Wprowadzenie na karcie mikroprocesora nie ma charakteru obowiązkowego, a brak jego obecności na karcie w żadnym wypadku nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy udzielenia świadczeń przez lekarzy z innych państw członkowskich UE/EFTA.

Osoby, do których mają zastosowanie przepisy o koordynacji podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego UE/EFTA. Jest to naczelna zasada koordynacyjna. Równocześnie przepisy wskazują, iż osoba, która wykonuje pracę najemną lub prowadzi działalność na własny rachunek w jednym z państw członkowskich UE/EFTA podlega w zakresie zabezpieczenia społecznego właściwości tego państwa. W związku z powyższym nie jest możliwe wydanie jej EKUZ przez Narodowy Fundusz Zdrowia, ponieważ co do zasady osoba taka powinna podlegać właściwości ustawodawstwa tego państwa, w którym jest zatrudniona. Wszelkie dokumenty dające prawo do rzeczowych świadczeń zdrowotnych powinna tym samym wydawać właściwa instytucja ubezpieczeniowa w państwie zatrudnienia.
Wyjątek stanowią pracownicy oddelegowani do pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA oraz osoby, które normalnie wykonują działalność na własny rachunek w jednym z państw członkowskich UE/EFTA i udają się do innego państwa członkowskiego w celu wykonywania tam podobnej działalności, tzw. osoby samodelegujące się. Dla tej grupy ubezpieczonych pracujących za granicą Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje kartę EKUZ. Podstawą do wydania karty ww. grupom osób jest potwierdzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych właściwości polskiego ustawodawstwa na podstawie dokumentu A1 lub formularza E101 bądź E102.
Podobnie, zgodnie z przepisami o koordynacji, urzędnicy służby cywilnej podlegają właściwości ustawodawstwa tego państwa członkowskiego UE/EFTA, jakiemu podlega zatrudniająca go administracja, Zasadniczo zatem polscy pracownicy służby cywilnej, pomimo wykonywania pracy w innym państwie członkowskim UE/EFTA będą podlegali ustawodawstwu polskiemu, i przysługiwać im będzie karta EKUZ wydawana przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Świadczeniobiorca, który poniósł koszty świadczeń rzeczowych udzielonych w czasie pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/ EFTA, niezależnie od faktu posiadania karty EKUZ, ma prawo starać się o ich refundację , o ile spełnia następujące warunki:

  • skorzystał podczas  pobytu ze świadczeń rzeczowych*/** na terenie innego państwa członkowskiego UE/ EFTA***,
  • posiadał prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych ,
  • opłacił rachunki wystawione przez zagranicznego świadczeniodawcę.

Zgodnie z art. 26 rozporządzenia wykonawczego nr 987/2009 osoba, która poniosła koszty świadczeń rzeczowych w związku z leczeniem planowanym ma prawo ubiegać się o refundację pod warunkiem, że na przeprowadzenie leczenia planowanego otrzymała uprzednio zgodę (zezwolenie) wydaną przez Narodowego Funduszu Zdrowia (formularz E 112, druk S2).

Na podstawie złożonego przez Wnioskodawcę wniosku o refundację kosztów oraz załączonych rachunków i potwierdzeń zapłaty generowany jest przez rozpatrujący wniosek oddział wojewódzki NFZ formularz E126  PL, który jest wnioskiem kierowanym do instytucji w państwie, w którym zostały udzielone świadczenia rzeczowe, o określenie wysokości przysługującej Wnioskodawcy kwoty zwrotu. Należna do zwrotu kwota ustalana jest bezpośrednio pomiędzy instytucją zagraniczną (instytucją miejsca pobytu) a świadczeniodawcą udzielającym świadczeń rzeczowych i jest wpisywana na formularzu E126 PL jako odpowiedź na skierowane zapytanie, a następnie odsyłana do oddziału wojewódzkiego NFZ. Stanowi ona podstawę dla dokonania przeliczenia kwoty zwrotu na walutę polską wg zasad określonych w obowiązujących przepisach, a następnie wypłaty należnego zwrotu osobie ubezpieczonej w NFZ.

Należy pamiętać, iż polski ubezpieczony czasowo przebywający na terenie jednego z państw członkowskich UE/ EFTA będzie w zakresie prawa i dostępności do świadczeń rzeczowych traktowany jak obywatel państwa, na terenie którego zostały udzielone świadczenia, w tym również w zakresie obowiązku ponoszenia częściowej odpłatności za udzielone świadczenia (tzw. udział własny pacjenta). Koszty udziału własnego pacjenta, jak również koszty świadczeń udzielonych w placówkach funkcjonujących poza publicznym systemem zdrowia obowiązującym w danym państwie członkowskim UE/ EFTA (np. prywatnych) nie podlegają refundacji. Refundacji nie polegają również koszty świadczeń, które nie są świadczeniami gwarantowanymi w państwie leczenia, tj. których koszty nie są pokrywane w ramach powszechnego ubezpieczenia w tym państwie.

Długość okresu związanego z rozpatrywaniem przekazanego formularza E 126 jest uzależniona od czasu oczekiwania na określenie wysokości należnego zwrotu kosztów przez instytucję miejsca pobytu poszczególnych państw członkowskich UE/ EFTA. Po upływie 4 miesięcy od wysłania zapytania na formularzu E 126 i braku odpowiedzi rozpatrujący wniosek oddział wojewódzki NFZ wysyła ponaglenie do instytucji państwa, na terenie którego udzielono świadczeń.

Planując wyjazd turystyczny do innego państwa członkowskiego UE/ EFTA zaopatrz się przed wyjazdem w kartę EKUZ.
Dokument ten wydawany jest w celu poświadczenia prawa osoby ubezpieczonej oraz członków jej rodziny do rzeczowych świadczeń zdrowotnych, które stają się niezbędne z przyczyn medycznych, biorąc pod uwagę charakter tych świadczeń oraz przewidywany czas pobytu na terenie innego państwa członkowskiego UE/ EFTA, z myślą o zapobieżeniu przymusowemu powrotowi posiadacza karty do państwa właściwego lub państwa zamieszkania przed końcem planowanego pobytu w celu poddania się wymaganemu leczeniu. Dokument uprawniający nie wyeliminuje konieczności poniesienia we własnym zakresie kosztów udziału własnego. Obowiązek współpłacenia obowiązuje w systemach ubezpieczeniowych większości państw członkowskich UE/ EFTA. Aby ograniczyć ryzyko kosztowe z tym związane należy rozważyć wykupienie dodatkowego ubezpieczenia komercyjnego.

W związku ze zmianą przepisów od 1 maja 2010 r. instytucją odpowiedzialną za rozpatrywanie wniosku o refundację kosztów leczenia osób otrzymujących formularze E 121 i E 109 jest instytucja właściwa. Wyjątek stanowią koszty leczenia planowanego w odniesieniu do państw rozliczających się według ryczałtu. Zgodnie z treścią załącznika nr 3 do rozp. 987/2009 są to następujące państwa: Irlandia, Hiszpania, Cypr, Holandia, Portugalia, Finlandia, Szwecja, Wielka Brytania. Za refundację kosztów leczenia planowanego w tym przypadku odpowiada instytucja miejsca zamieszkania (art. 26 ust. 1 rozporządzenia 987/2009).

* Chodzi o świadczenia, które z powodów medycznych stają się niezbędne podczas pobytu, uwzględniając rodzaj tych świadczeń i  przewidywany czas pobytu poza  państwem właściwym.
** W odniesieniu do poniesionych kosztów leczenia planowanego w państwach UE/ EFTA warunkiem ubiegania się o ich refundację jest uprzednie uzyskanie zgody (zezwolenia) na przeprowadzenie leczenia poza państwem właściwym.
***Więcej na temat zakresu i dostępu do świadczeń oraz zasad współfinansowania za świadczenia dowiesz się w zakładce  Wyjeżdżam do…